(advertentie)

Wie zegt ‘Vader des Vaderlands’ denkt aan Willem van Oranje. Dat hoop ik tenminste, want hij deed bijzondere dingen: ons land overeind houden tegenover vreemde overheersing (1533-1584). Ons ‘Vaderland’ verbinden we tegenwoordig ook aan mensen die hele andere dingen doen. We kennen een Theoloog des Vaderlands, een Dichter des Vaderlands, en ook een Denker des Vaderlands. Bij Willem kun je je de eenheid van ons land als volk, natie goed voorstellen. Maar bij die andere ‘titels’ ligt dat wat anders.

Lees meer >

(advertentie)

Deze keer laat ik mijn beurt voorbij gaan. Zijn er dan geen onderwerpen om over te schrijven? Zeker wel, er zijn genoeg gebeurtenissen die normaal of abnormaal zijn, waarvan je iets kunt vinden, die prikkelen achter het toetsenbord te kruipen, waarover je je kritiek de vrije loop zou willen laten of waarover je juichend kunt zijn. Vaak horen er namen bij: Gommers, Omtzigt, Bilal, Navalry, Oeigoeren, Taiwan, enz. Of ontdekkingen over besmettingsreductie, creativiteit onder moeilijke omstandigheden en dergelijke. Maar ja, schrijven over corona is vermoeiend, erover lezen nog meer. En er schrijven al zoveel anderen over, dus wat moet ik dan nog. 

Lees meer >

(advertentie)

Pilatus: je komt hem tegen in de bijbelse verhalen over Pasen. De predikant in de gemeente waar ik lid van ben liet ons meedenken over deze wonderlijke figuur. Als Romeins machthebber moest hij een oordeel over Jezus vellen. Toen Jezus vertelde dat hij gekomen was om van de waarheid te getuigen kwam die bekende vraag: Maar wat is  waarheid? Pilatus wist het wel, maar koos voor een ‘waarheid’ die zijn eigen positie veilig moest stellen. Hoe herkenbaar is zo’n dilemma vandaag in allerlei discussies en acties. Een paar losse gedachten.

Lees meer >

(advertentie)

Het is toch wel lekker rustig nu Trump is afgeserveerd. Hoe hij dat zelf ziet weet ik niet, misschien heeft hij wel slapeloze nachten bij de onderzoeken die nog lopen tegen hem. En daarover wilde ik het net hebben, over dat slapeloze. Om te beginnen met als aanleiding de vraag of slapen met je sokken aan wel zo goed is. Ik las een artikel waarin stond dat de een dat nodig heeft, de ander zeker niet. Fijn dat er eerst een deskundige werd geraadpleegd; ze gaf uitleg, maar kreeg veel reacties van andersdenkenden.

Lees meer >

Vrijheid, wat hebben we daar enorm behoefte aan! Je eigen leven te kunnen inrichten, de dingen te doen waar je zelf voor kiest. Dat willen we gewaarborgd zien, en daarvoor moet de overheid zorgen. Zo ontstaan allerlei regelingen om onze gewenste vrijheid te garanderen. Dat vinden we natuurlijk prima, als we er zelf maar geen last van hebben. Wanneer dat wel gebeurt slaat onze steun al snel om in verzet, scheefgroei, onzekerheid, angst. Het kan zelfs complottheorieën voeden.    

Lees meer >

Wie of wat zijn buren? Wie alleen naar het programma “De Rijdende Rechter’ kijkt zou kunnen zeggen dat buren vooral vervelende, overlast veroorzakende, klagende en pesterige wezens zijn. Niet soepel dus, star, onredelijk, niet in staat tot normale communicatie, laat staan tot inschikkelijkheid, tolerantie of vreedzaam naast elkaar te huizen. Gelukkig is dat geen bepalend beeld; media bieden immers niet het normale leven maar de uitzonderingen, de afwijkingen. Buren heb je in soorten en maten: een buurman in het ziekenhuisbed naast dat van jou, de bakker naast je eigen winkel enz. Maar voor het overgrote deel zijn buren de gewone mensen die naast of tegenover je wonen in de straat, of verderop aan dezelfde weg.   

Lees meer >

avlag

Amerika heeft voor ons veel gezichten. Om te beginnen is er de dankbaarheid voor al die Amerikaanse jongens en mannen die hun leven gaven voor onze vrijheid. We hebben bewondering voor de ongekende mogelijkheden van ‘Uncle Sam’ op het gebied van techniek, ruimtevaart, enz. Toeristen noemen Yosimity- of Yellowstone Park, Route ’66,  de  enorme porties koffie, cola, steaks. De geschiedenis en cultuur: John Wayne, Bob Dylan, The American Dream, de gewoonten, het wapenbezit, de casino’s, en ga maar door. En de enorme politieke verschillen. Eind vorig jaar verscheen het eerste deel van de memoires van Barack Obama.*) Een inzichtgevend en fascinerend boek.    

Lees meer >

Dit is de tijd van de beschouwingen, over hoe het jaar was, over de dagnotering van onze stemming, en wat we van 2021 verwachten. Zien we het nog zitten? Afnemend vertrouwen kan leiden tot somberheid. Het is ook niet moeilijk een opsomming te geven van dingen waardoor dat komt. Het SCP concludeert dat het vertrouwen afneemt in de medemens en de politiek. Dat gaat over de overheid, de wetenschappers, de koning, groepen van mensen, enzovoorts. Maar het kan toch niet onze roeping zijn om ons daarin te laten meezuigen, of  mee te dobberen op de golven van verkeerd sentiment.

Lees meer >

‘We moeten het samen doen’ hoor je vaak. Samen. Ooit schreef iemand dat als je een woord vaak hoort gebruiken de betekenis ervan niet meer wordt gekend. Dat is natuurlijk erg zwart-wit gesteld, want er zijn gelukkig heel veel voorbeelden waaruit iets anders blijkt. Toch kan het begrip ‘samen’ gemakkelijk worden uitgehold, dus een waarschuwing is geen luxe. Het woord valt ook nu weer, bij alle beperkingen, op weg naar kerst. Er wordt aandacht gevraagd voor eenzaamheid. Je ziet vormen van solidariteit waarbij men iets voor een ander wil betekenen. Gelukkig maar.

Lees meer >

Zeker in tijden van zorgen hebben we als mensen behoefte aan lichtpuntjes. Juist nu de spanning oploopt over het lot van de emeritusolifant Buba kunnen we wel wat hoopgevends gebruiken. En dat is precies wat Rik Jansma heeft begrepen. Rik is chef-kok van een sterrenrestaurant in Harderwijk: hij maakte voor een jubilerende biscuitfabriek de ‘duurste pepernoten ooit’. Misschien vind je honderd euro voor tien pepernoten wat aan de prijzige kant, maar toch zit er aan dit verhaal een aspect dat grote maatschappelijke impact heeft. Ik probeer het uit te leggen.

Lees meer >

Er is een macht om ons heen die grote invloed op ons heeft: de optelsom van wat andere mensen ons voorhouden. Mediamensen bedoel ik. Soms is dat simpelweg hun eigen keuze of voorkeur. Vaak is het goed dat ze het met ons delen. Het is leuk te horen dat er een witte neushoorn is geboren, hoopgevend te weten dat het Trumpkamp afbrokkelt, of essentieel te zien hoe het coronabeleid werkt. Voor journalisten en redacteuren is het hun beroep om dit nieuws te ordenen en door te geven. Daarnaast worden we overspoeld met teksten van mensen die zelf aandacht willen, of die alleen al verdienen als je hun digitale bericht aanklikt.

Lees meer >

Het is goed om kritisch naar jezelf te durven kijken. Dat geldt voor ons als individuen en evengoed voor overheden en organisaties. Terugkijken, misstanden aanwijzen en daar consequenties aan verbinden. Denk aan het verwijderen van standbeelden - of - wat beschaafder – het aanbieden van excuses. Zoals excuses van de regering voor ons koloniale verleden, of voor de slavernij. Of van de Nederlandse Spoorwegen voor hun rol in de laatste oorlog. Deze dagen zien we excuses en een schuldbelijdenis van kerken voor wat zij deden en nalieten ten opzichte van de joden. Van een andere orde zijn de excuses van de koning voor de (afgebroken) vakantie naar Griekenland. Waardevolle bewegingen, maar ze roepen ook vragen op.

Lees meer >

We weten het bijna allemaal: met ons gaat het goed, maar met Nederland minder. Over heel veel van wat er in ons leven gebeurt zijn we tevreden. We zijn aan eigen patronen en leefgewoonten gewend, daarbij ons vaak er helemaal niet van bewust waardoor de dingen zo goed lopen. Totdat onze rust wordt verstoord. Totdat er iets gebeurt dat ons dwingt rekening te houden met iets nieuws, iets afwijkends, waar we niet om vroegen. Onze eerste  reactie is dan meestal afwerend, naar buiten gericht. Ik herken het bij mezelf als ik ongevraagd dingen ervaar als gezeur van buiten. Dan heb ik al snel een oordeel over de krachten die me dit aandoen. Die krachten zijn bijna altijd ‘ze’.

Lees meer >

Prinsjesdag: je denkt aan troonrede, hoedjes, Gouden Koets. Maar dat gaat deze keer allemaal wat anders. Actueel is de vraag of de gerenoveerde Gouden Koets volgend jaar wel weer in bedrijf zou moeten komen. Er zijn forse bezwaren tegen een van de schilderingen op de koets die verband houdt met het slavernijverleden. Alternatieven passeren de revu. Zoals: opbergen in een museum maar ook: in functie houden maar dan wel uitleggen dat het om een tijdbeeld gaat, een cultuuruiting die iets over onze historie leert. Er zal een onderzoek starten onder de bevolking naar wat we er als gewone burgers van vinden. Is dat wijs?

Lees meer >

Wie het sprookje van Roodkapje kent weet hoe dat afloopt. Bij de discussie waarin we nu al sinds maart met elkaar worstelen gaat het niet om een sprookje, en weten we niet hoe het zal aflopen. We hebben minimaal de hoop dat het goed komt, en graag snel. Toch zijn er opmerkelijke overeenkomsten met het sprookje. Roodkapje had een doel voor ogen: bijdragen aan het welzijn van grootmoeder. Maar ze wist niet hoe ze oma zou aantreffen. We zijn op weg naar een beheersing van Corona, liever nog een ‘oplossing’. We houden afstand, en een mondkapje lijkt steeds vaker nodig. Onderweg ontmoeten we veel grote en kleine Boze Wolven. We noemen ze dan meestal Boze Burgers. Soms zijn we er zelf een.

Lees meer >

Het kan aan mij liggen, maar ik ervaar om me heen dat er juist nu veel wordt nagedacht en geschreven over de zin van het leven. Grappig en schijnbaar onnozel zijn de ervaringen van mensen die vertellen over wat deze tijd met hen doet. Iemand zegt tot zijn verbazing zomaar ´s avonds thuis op de bank te zitten. Iemand anders vertelt hoeveel lol ze beleeft aan al die oude spelletjes die uit de kast worden gehaald. Dit zijn leuke geluiden tegenover de andere die we ook kennen over afstand, isolatie, baanverlies en dergelijke. De gedwongen situatie heeft ook een heilzame kant. We gaan meer nadenken over welbevinden, geluk, zingeving.

Lees meer >

Mooi weer, vrije tijd, versoepeling van de beperkingen, dus gaan we er allemaal graag weer eens op uit. Ook wij vertrokken naar een ander mooi deel van ons land, een paar dagen fietsen, heerlijk. Hoewel we soms bijna alleen op de wereld waren mengden we ons ook moeiteloos in een explosie van mensen met eenzelfde verlangen: zorgeloos trappen in een lommerrijke omgeving. Bijna allemaal van dezelfde leeftijd, maar soms is het best leuk geen uitzondering te zijn. Hooguit kon iemand met een kritische blik constateren dat we niet op een speedpedalic voortbewogen. Naar het bos en de hei, geen zee. Maar wel als vast onderdeel: een terrasje. Daar wil ik het over hebben. En dan speciaal over een hardnekkige categorie mensen die je daar kunt aantreffen: de luidsprekers.

Lees meer >

Er is vrijwel geen standpunt waarop geen kritiek mogelijk is. Aan elk onderwerp kleeft een maar. In de discussie over Corona zitten we overduidelijk weer in dat maar-stadium. De geleidelijk ingaande versoepeling komt tegemoet aan waar we allemaal zo sterk naar verlangen. Tegelijk zie je hoe dat direct ook tot scheve voorstellingen van zaken leidt, zoals bijvoorbeeld eenzijdige voorlichting of onredelijke overbelichting van eigen belangen. Wie bewaakt een goede koers?  

Lees meer >

muzieknoot symbool

Er zijn mensen die ‘niets met muziek hebben’. Toch zullen de meesten wel herkennen en beleven dat muziek alles met gevoel te maken heeft. Vragen als hoe dit werkt, of wanneer zoiets in je eigen leven begon zullen verschillende antwoorden krijgen. De een houdt zich er nauwelijks mee bezig, de ander gebruikt muziek wellicht als sfeermakend ‘behang’, een derde is er altijd mee bezig of leeft er zelfs van. Maar ook als je ervan houdt kan er een fase zijn waarin je er minder tijd aan besteed, of waarin het juist opleeft.

Als ik in mijn geheugen graaf naar wanneer muziek ‘iets met me deed’ kom ik bij mijn lagere schoolleeftijd. Een vader van een vriendje had een paar van die Duitse bierpullen met tinnen deksel; als je die open deed schoof er een rekje naar boven waarin sigaretten werden gepresenteerd, maar dan begon er tegelijk een muziekdoosje te spelen. Uit de ene pul klonk dan ‘De diligence’ van de Selvera’s, en uit de andere ‘Rosen aus Tirol’ van Johannes Heesters. Die techniek vond ik prachtig, de muziek niet maar ik voelde wel dat er iets nostalgisch of weemoedigs in de eigenaar van de pul loskwam.

Lees meer >

Vriendschappen, ze bestaan in soorten en maten. Maar het begrip is nogal aan slijtage onderhevig, zoals bijvoorbeeld Facebook dat laat zien: een klik en je hebt een ‘vriend’. Waar de een het leuk of gezellig vindt om via dat medium contact te hebben met kennissen, bekenden, probeert (of pretendeert) een ander daarmee een groot netwerk te hebben. Echte vriendschap onderhoudt je langs andere weg. Maar wat is een echte vriend? En is een goede buur niet beter dan een verre vriend? Augustinus zei ooit: ‘Een vriend is iemand die alles van je weet, en toch van je houdt’. Eh …

Lees meer >